Restoranlarda alerjen, bileşen ve kalori bilgisi: son tarihler ve yapılacaklar

"Bu tatlıda fıstık var mı?" sorusu, artık bir nezaket sorusu değil, bir mevzuat konusu. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, restoran ve kafeleri de kapsayan "toplu tüketim yerleri" için önce alerjen, şimdi de bileşen ve kalori bilgisini zorunlu tutuyor.

Alerjen: 2020'den beri zorunlu

Toplu tüketim yerlerinde (restoran, kantin, okul, hastane, mobil araç ve tezgâh dahil) alerjen bilgisinin son tüketiciye sunulması 1 Ocak 2020'den beri zorunludur. Esas alınan liste Yönetmelik Ek-1'deki 14 alerjendir:

1. Gluten içeren tahıllar
2. Kabuklular
3. Yumurta
4. Balık
5. Yer fıstığı
6. Soya
7. Süt (laktoz dahil)
8. Sert kabuklu meyveler
9. Kereviz
10. Hardal
11. Susam
12. Kükürt dioksit ve sülfitler
13. Acı bakla (lupin)
14. Yumuşakçalar

Bilgi menüde, afişte, panoda ya da yazı tahtasında verilebilir. Önemli olan, tüketicinin sipariş vermeden önce bilgilenmesidir.

Bileşen ve kalori: işletmeye göre değişen son tarihler

6 Nisan 2024 Yönetmelik değişikliği ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 13 Mart 2026'da güncellediği kılavuzla (Kılavuz 41.3–41.5 ve 47), toplu tüketim yerlerinde sunulan gıdaların bileşenleri ve enerji (kalori) değeri de tüketiciye bildirilecek. Uyum tarihleri:

Bildirim menü, pano, broşür, dijital ekran ya da karekodla yapılabilir. Karekod kullanılıyorsa, karekod kullanamayan tüketiciye bilginin talep üzerine ayrıca verileceği yazılmalıdır.

Ürün adında bileşen

Tercihi etkileyen ya da birbirinin yerine kullanılabilen bir bileşen, gıdanın adında açıkça yazılmalı: "yer fıstıklı baklava", "eritme peynirli tost" gibi (26/11/2024 kılavuz güncellemesi; uyum 31/12/2026). Menünüzdeki "baklava" artık "Antep fıstıklı baklava" ya da "cevizli baklava" olarak yazılmalı.

Açık sorular

• Kalori porsiyon başına mı, 100 g başına mı? Kılavuzdaki hesaplama örneğine erişemedik. Porsiyon başına değer tüketici için en anlaşılır olanı; kesin yöntemi kılavuz metninden teyit edin.
• Online sipariş: İkincil kaynaklar, uzaktan satışta bu bilgilerin satın alma aşamasında görülebilmesi gerektiğini belirtiyor. QR sipariş ve web siparişinde ürün kartında göstermek ihtiyatlı yoldur.

Kontrol listesi

• Hangi gruptasınız? Ulusal zincir, il içinde 3+ şube ya da diğer: son tarihinizi not edin.
• Her ürünün 14 alerjen işaretlemesi tam mı? "İçerir" ve "iz miktarda içerebilir" ayrımını yapın.
• Reçetesi olan ürünlerde bileşen listesi reçeteyle uyumlu mu?
• Kalori değerleri hesaplandı mı? Porsiyon gramajı belli mi?
• Ürün adları, tercihi etkileyen bileşeni içeriyor mu?
• QR menüde "bu bilgileri basılı olarak isteyebilirsiniz" notu var mı?
• Garson, masadaki alerji notunu mutfağa iletebiliyor mu?

Tepsico bunu nasıl ele alır?

Tepsico'da 14 alerjen ürün kartında işaretlenir; bileşen ve kalori alanları da oradadır. Bu bilgiler QR menüde, basılı fiyat listesinde ve garson ekranında aynı kaynaktan görünür. Panel, işletmenizin grubuna göre son tarihi ve bileşeni ya da kalorisi eksik ürünleri uyarı olarak gösterir. Garson masaya alerji notu ekleyebilir; mutfak fişinde "ALERJİ" uyarısı belirgin basılır. Ayrıntılar QR menü bölümünde.